Ter inspiratie: een (dood?)stille zaterdag

Gisteravond is in de kerk de Paaskaars gedoofd toen werd verteld dat Jezus stierf. Het is “volbracht”, was zijn laatste woord volgens het boek van Johannes. Voltooid. Dat is een bijzonder woord. Er hangt een naakte man aan een kruis die sterft na zwaar te zijn mishandeld en gefolterd. Je zou ook “het is mislukt” kunnen zeggen….. Passender bij de situatie. Licht gedoofd, duisternis gewonnen. Op een vrijdag dus…, de dag waarop in de bijbel wordt verteld dat God de mensen maakt naar zijn beeld. Op een zeker moment op die Goede Vrijdag toont Pilatus de gefolterde Jezus aan de mensen. “Zie de mens”, zegt hij erbij. Kijk, wat ervan terecht is gekomen. Jezus is daar een soort verdrietige spiegel: dit kán je aangedaan worden door andere mensen. En ook, dit doen mensen elkaar dus aan. Goddank, niet iedereen, niet altijd. Maar lees de kranten….

Aan het einde van de dienst wordt dan die Paaskaars – teken van Gods overwinning op de dood! – de kerk uitgedragen. In mijn kamer heb ik een heilig hoekje. Ik maak deel uit van die wereldwijde kerk. Er staat ook een paaskaars en ik lees deze dagen intensief de verhalen over Jezus, de houding en de (mis)daden van de mensen. Mijn kaars is ook uit. De kandelaar is leeg. Aan de muur hangt ook even niks. Leegte.

Ik vraag me oprecht altijd af hoe mensen zonder iets van steun van God door het leven gaan. Hoe doe je dat? Heb je hoop voor deze wereld? Dat het goed afloopt? Dat niet de keizers, de Pilatussen, de Trumps, de Putins en wie ook maar het winnen? Waar haal je zelf je steun vandaan als het leven shit is?

Dat hoekje is voor mij wat voor de koe de stal  en wat voor de mobiele telefoon de oplader is. Een soort thuis, een soort basisveiligheid waar ik opgeladen word. Dat maakt deze dag ook zo’n vreemde. 364 dagen per jaar staat er een kaars en hangt er een icoon van de drie-eenheid, de trouw van God. Die ene dag dus niet. Het is net alsof de oplader van de mobiel het niet meer doet. Alsof de stal verbrand is en de koe stalloos en doelloos en dakloos. Het confronteert me met “alleen op de wereld” zonder God. Ik kan het niet…. Jij? Hoe dan?

Op deze dag heeft de kerk de vreemde en misschien wel heel hoopvolle gewoonte om uit Genesis 1 te lezen. Dat is dus het verhaal van de schepping…..  Nadat de mensen (man én vrouw) zijn geschapen en alles klaar is – op een vrijdag die God “zeer goed noemt” -, staat er dit: Op de zevende dag – de sabbat, laat los, rust uit betekent het – had God zijn werk voltooid (dat is hetzelfde woord dat Jezus gebruikt als Hij sterft: het is voltooid!!!). Op die dag rustte Hij van het werk dat Hij gedaan had. God zegende de zevende dag en verklaarde die heilig, uniek. Want op die dag rustte Hij van heel zijn scheppingswerk.”

Het is een soort vrolijke vondst van de kerk, deze tekst op deze dag. God was op die vrijdag in Jezus bezig de wereld die zó anders was als dat Hij het bedoeld heeft niet los te laten. Hoewel Hij kwetsbaar en naakt aan vier spijkers op een hout was gehamerd, liet Hij zich niet verleiden tot haat. De dag van vandaag is dubbel. Leeg, enerzijds…, doodstil… In de wrange betekenis van het woord. Tegelijkertijd rust God uit van “het werk”. Morgen gaat het verder…., een nieuw begin! Ik ga zo de nieuwe Paaskaars vast klaarzetten. En de oude die krijgt iemand van mij die heel hard een lichtje in het donker kan gebruiken…